วัดบางกะพ้อมเป็นวัดโบราณ สร้างขึ้นในราวปี
พ.ศ. 2312 สมัยกรุงศีอยุธยา แต่ไม่ปรากฏนามผู้สร้าง
มีตำนานเล่าขานกันมาว่า มีตระกุลคหบดีมีฐานะดีตระกูลหนึ่ง
ได้ลงเรือพาครอบครัวพร้อมทั้งทรัพย์สินหนีข้าศึก
เมื่อครั้งเสียกรุงศรีอยุธยา รอมแรมถึงแหลมบางกะพ้อมแห่งนี้
เห็นเป็นที่เหมาะสมร่มรื่น จึงได้พักแรม
สร้างที่อยู่อาศัยอยู่ โดยอาศัยการสานกระบุง
ตระกร้า เสื่อลำแพน และกะพ้อมใส่ข้าว
เป็นสินค้านำไปขายเพื่อเป็นค่ายังชีพ
ต่อมามีคนมาบอกว่ากองทัพข้าศึกยกมา กำลังทำการสู้รบกันอยู่ที่ค่ายบางกุ้งให้รีบหนี
แต่คหบดีผู้นั้นเห็นว่าคงหลบหนีไม่ทัน
จึงได้เข้าไปแอบอยู่ในกะพ้อมที่สานเอาไว้เพื่อจะขาย
พร้อมกันนั้นได้ตั้งสัตยาธิษฐานต่อ พระรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายว่า
"ขออย่าให้ทหารข้าศึกพบเลย หากรอดพ้นไปได้จะจัดการสร้างวัดและวิหารขึ้นตรงนี้"
ซึ่งทหารข้าศึกก็ผ่านไปโดยมิได้พบเห็น
ต่อมาจึงได้จัดสร้างวิหารวัดบางกะพ้อมขึ้น
ตามที่ตั้งสัตยธิษฐานไว้ โดยตั้งชื่อวัดว่า
"วัดบังกับพ้อม" ต่อมาคงเพี้ยนไปบ้าง
หรือเพื่อความเหมาะสมจึงชื่อ "วัดบางกะพ้อม"
มาจนถึงปัจจุบันี้
ครอบครับของผู้สร้างวัดนี้
ร่วมด้วยพุทธศาสนิกชนในสมัยนั้นได้สร้างอุโบสถเรือนไม้
มีพระพุทธรูปศิลาแลง สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นพระประธาน
และได้สร้างวิหารเป็นที่ประดิษฐ์รอยพระพุทธบาท
4 รอย เดิมสร้างไม่เสร็จเรียบร้อย มีเรื่องเล่าสืบต่อกันมาว่ามีเชื่อพระวงศ์ในพระราชจักรีทรงผนวช
และจำพรรษา ณ วัดนี้ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
ได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระเถระผู้ใหญ่และเป็นเจ้าอาวาสวัด
ท่านได้บูรณะภาพจิตรกรรมฝาผนังนูน อันเป็นภาพจิตรกรรมฝาผนังที่สร้างด้วยฝีมืออันประณีตงดงาม
วิหารวัดบางกะพ้อม
เป็นอาคารก่ออิฐถือปูน มีอิทธิพลของสถาปัตยของสถาปัตยกรรมจีน
ตามแบบศิลปะพระราชนิยมในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว
คือ ไม่มีช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ หน้าปั้นเป็นลายปูนปั้นแบบจีน
ประตูทางเข้าเป็นทรงกลม มีปูนปั้นเป็นรูปทหารฝรั่งยืนเฝ้า
2 ข้างประตู ภายในวิหารมีจิตรกรรมฝาผนังนูน
ที่สวยงามแปลกตา เป็นอย่างยิ่ง โดยแบ่งเป็น
4 ด้าน คือ
- ด้านที่ 1 กล่าวถึงพระพุทธบาททั้ง 5
แห่ง ที่ประดิษฐาน ณ สุวัณเณมาลิก, ภูเขาสุวรรณบรรพต,
ภูเขาสุมนกูฏ, เมื่องโยนกและรอยพระพุทธบาทที่ประดิษฐาน
ณ แม่น้ำนัมมทานที
- ด้านที่ 2 เป็นภาพพระพุทธประวัติ วันที่พระพุทธเจ้าเสด็จดับขันธ์นิพพาน
- ด้านที่ 3 เป็นภาพที่พระพุทธเจ้าปรินิพพานแล้วได้
7 วัน ได้นำพระศพของพระพุทธเจ้า ขึ้นตั้งบำเพ็ญกุศล
- ด้านที่ 4 เป็นภาพพุทธประวัติรวมๆ คือ
ภาพตอนตรัสรู้ ภาพตอนได้อัครสาวกซ้ายขวา
วิหารหลวงพ่อคง, วิหารหลวงพ่อ
6 องค์, วิหารหลวงพ่อดำ
วิหารหลวงพ่อคง เป็นที่ประดิษฐานรูปหล่อหลวงพ่อคง
อตีดเจ้าอาวาสวัดบางกะพ้อม พระเกจิอาจารย์ชื่อดังแห่งจังหวัดสมุทรสงคราม,
วิหารหลวงพ่อ 6 องค์, วิหารหลวงพ่อดำ
ซึ่งอยู่ในบริเวณวัดแห่งนี้ |
วัดบางกะพ้อม
ตำบลอัมพวา
อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม
